SPDR có tác động khá lớn đến thị trường vàng nói chung. Đây là một loại tài sản giao dịch được khá nhiều nhà đầu tư quan tâm trên thị trường tài chính. Có những thời điểm giá vàng diễn ra sự biến động tăng giảm khiến nhà đầu tư khó có thể giải thích được. Nhiều nhà đầu tư nghi ngờ về SPDR bởi khả năng mà tổ chức này thao túng giá vàng là khá lớn. Vậy tại sao lại có nhiều giả thuyết về SPDR thao túng giá vàng trên thị trường?
1. SPDR là gì?
SPDR là thương hiệu các quỹ ETF do State Street Global Advisors, công ty quản lý tài sản thuộc tập đoàn State Street của Mỹ, phát triển và phân phối. Khi nói đến SPDR trong thị trường vàng, người ta thường muốn nói đến SPDR Gold Shares, mã giao dịch GLD, quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới. Quỹ này được pháp lý hóa dưới dạng quỹ tín thác SPDR Gold Trust, ra mắt ngày 18/11/2004 trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York, đơn vị bảo trợ là công ty con của Hội đồng Vàng Thế giới.

Mỗi chứng chỉ GLD lúc ra mắt đại diện cho 1/10 ounce vàng, sau đó giảm dần theo thời gian vì quỹ thu phí quản lý 0,40% mỗi năm bằng cách bán bớt vàng. Vì quỹ nắm giữ lượng vàng vật chất rất lớn, mỗi lần lượng vàng của quỹ tăng hay giảm mạnh đều được giới đầu tư chú ý, và từ đó nảy sinh nghi ngờ rằng SPDR có thể làm giá vàng.
2. SPDR Gold Trust hoạt động như thế nào?
Quỹ không đầu cơ vàng theo nhận định của mình. Toàn bộ tài sản của quỹ là vàng thỏi tiêu chuẩn London Good Delivery, mỗi thỏi khoảng 400 ounce, cất trong kho của ngân hàng HSBC ở London, đơn vị lưu ký. Ngân hàng BNY Mellon là đơn vị quản lý tín thác.
Nhà đầu tư cá nhân mua bán chứng chỉ GLD trên sàn chứng khoán như mua một cổ phiếu. Còn số chứng chỉ lưu hành và lượng vàng của quỹ chỉ thay đổi qua các thành viên lập quỹ, thường là các ngân hàng và công ty chứng khoán lớn. Khi nhu cầu mua GLD tăng, các thành viên này giao vàng cho quỹ để nhận chứng chỉ mới theo lô lớn, vàng trong kho tăng lên. Khi nhà đầu tư bán ra nhiều, họ trả chứng chỉ lại cho quỹ để nhận về vàng, vàng trong kho giảm xuống. Nhờ cơ chế này, giá GLD bám sát giá vàng.
3. Tác động của SPDR đến thị trường vàng
Lượng vàng của SPDR được công bố hằng ngày trên trang của quỹ, nên trở thành một chỉ báo được nhiều người theo dõi. Kỷ lục nắm giữ của quỹ là khoảng 1.350 tấn vào tháng 12/2012, khi đó lớn hơn cả dự trữ vàng chính thức của nhiều quốc gia như Thụy Sĩ. Năm 2013, giá vàng giảm gần 28%, quỹ bị rút ròng hơn 500 tấn, đây là giai đoạn nhà đầu tư nói nhiều nhất về việc SPDR bán vàng làm giá lao dốc.
Mình thấy cần hiểu đúng chiều nhân quả. SPDR không tự quyết định bán hay mua, lượng vàng thay đổi là kết quả của dòng tiền nhà đầu tư vào ra quỹ. Khi rất nhiều người cùng bán GLD, quỹ phải trả vàng ra thị trường, lượng cung này góp phần đẩy giá xuống thêm, và ngược lại. Vì vậy SPDR khuếch đại xu hướng đang có hơn là thao túng giá theo ý mình. Ngoài ra, thị trường vàng toàn cầu còn có ngân hàng trung ương, nhu cầu trang sức, vàng miếng, các hợp đồng tương lai, nên một quỹ không thể tự định giá vàng.
4. Những yếu tố tác động đến SPDR Gold Trust

Dòng tiền vào ra SPDR chịu ảnh hưởng của những yếu tố tác động đến giá vàng nói chung:
- Lãi suất thực của Mỹ. Khi Fed tăng lãi suất và lợi suất trái phiếu cao, giữ vàng không có lãi kém hấp dẫn, nhà đầu tư thường rút khỏi quỹ vàng.
- Đồng USD. Vàng định giá bằng USD nên USD mạnh thường gây áp lực lên giá vàng.
- Lạm phát và rủi ro địa chính trị. Khi lo ngại khủng hoảng, chiến tranh, nhà đầu tư tìm đến vàng như tài sản trú ẩn.
- Diễn biến của thị trường cổ phiếu. Khi cổ phiếu tăng mạnh, một phần tiền rời vàng sang chứng khoán.
Trong ngắn hạn, những lần SPDR mua hoặc bán lượng lớn có thể làm giá vàng biến động mạnh hơn. Về dài hạn, giá vàng vẫn do cung cầu tổng thể và các yếu tố vĩ mô quyết định.
5. Tại sao SPDR lại có tác động đến giá vàng?
ETF vàng giúp nhà đầu tư có vị thế trong vàng mà không phải mua, cất giữ, bảo hiểm vàng vật chất. Chỉ cần tài khoản chứng khoán là mua được, thanh khoản cao, phí thấp. Vì vậy ETF vàng trở thành kênh thu hút dòng tiền lớn từ quỹ hưu trí, quỹ đầu tư và nhà đầu tư cá nhân trên toàn thế giới.

Theo thống kê của Hội đồng Vàng Thế giới, tổng lượng vàng của các quỹ ETF vàng toàn cầu từng đạt kỷ lục gần 3.900 tấn vào năm 2020, cũng là năm giá vàng lần đầu vượt 2.000 USD/ounce. Con số hơn 3.300 tấn mà nhiều bài viết gán cho riêng SPDR thực ra là của toàn bộ các quỹ ETF vàng, còn SPDR là quỹ lớn nhất trong số đó.
Khi tiền đổ vào ETF vàng, các quỹ phải mua vàng vật chất tương ứng, tạo thêm nhu cầu thật trên thị trường. Đây là lý do thay đổi lượng nắm giữ của SPDR được xem là thước đo tâm lý của nhà đầu tư lớn.
Một điểm cũng hay bị nói sai là lượng vàng SPDR vượt kho Fort Knox của Mỹ. Fort Knox giữ khoảng 4.580 tấn, gấp nhiều lần lượng vàng cao nhất mà SPDR từng nắm giữ.
6. Tác động của chứng chỉ vàng và giá vàng
Giá chứng chỉ GLD đi gần như cùng chiều và cùng tỷ lệ với giá vàng, chỉ thấp hơn một chút do phí quản lý cộng dồn theo năm. Từ khi ra mắt năm 2004, lúc giá vàng quanh 440 USD/ounce, đến nay giá vàng đã tăng gấp nhiều lần. Ngày 11/11/2026, giá vàng giao sau trên sàn COMEX ở khoảng 4.069 USD/ounce, còn GLD ở khoảng 369 USD mỗi chứng chỉ, đều thấp hơn khá nhiều so với đỉnh trong 52 tuần qua, cho thấy vàng không phải lúc nào cũng chỉ đi lên.
Sự ra đời của SPDR và các ETF vàng khác đã giúp vàng dễ tiếp cận hơn, thanh khoản tốt hơn, và đưa thêm nhiều dòng vốn vào thị trường vàng. Mặt trái là khi tâm lý thay đổi, dòng tiền rút ra cũng nhanh, làm giá vàng biến động mạnh hơn.
Xem thêm: Vàng là gì, đơn vị lượng vàng và yếu tố tác động giá vàng
Xem thêm: FOMC là gì? Tác động ra sao và theo dõi như thế nào?
7. Tổng kết
Trong ngắn hạn, SPDR tạo ra những biến động trên thị trường một cách khó đoán. Mọi giao dịch của SPDR đều được công bố vào ngày hôm sau, chính vì thế các diễn biến trên thị trường đều rất khó đoán trước được. Nhà đầu tư cũng có thể theo dõi hoạt động của SPDR để dự đoán xu hướng tương lai của thị trường. Nhưng việc đón đầu dựa trên các quyết định mua bán của quỹ này có phần không khả thi.
Hy vọng rằng qua bài viết này các độc giả sẽ hiểu hơn về SPDR là gì.










