Trang chủ Kiến Thức Chung Kiến Thức Tài Chính Capital gain là gì, cách tính và đặc điểm thuế lãi vốn

Capital gain là gì, cách tính và đặc điểm thuế lãi vốn

Ở cuộc sống bình thường, mọi người chắc hẳn đã quen thuộc với các thông tin về lãi suất cho dù là các hoạt động thường ngày như đến công ty, đi chợ hay ở đâu có kinh doanh. Khái niệm về vốn, lợi nhuận, doanh thu,… dường như có khá nhiều người nghe qua tuy nhiên lãi vốn lại là một thuật ngữ khá mới và không phải ai cũng biết nhưng nó khá quan trọng. Bài viết sẽ cung cấp thông tin về Capital gain là gì, cách tính và thông tin về thuế lãi vốn.

1. Capital gain là gì?

Capital gain, dịch sang tiếng Việt là lãi vốn hay lãi từ chuyển nhượng tài sản, là phần chênh lệch dương khi bạn bán một tài sản với giá cao hơn giá đã mua. Tài sản ở đây có thể là cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, bất động sản, vàng hay phần vốn góp trong doanh nghiệp. Ngược lại, nếu bán thấp hơn giá mua, bạn chịu lỗ vốn (capital loss).

Ở nhiều nước, lãi vốn được phân thành ngắn hạn và dài hạn tùy thời gian nắm giữ tài sản, thường lấy mốc 1 năm, và mỗi loại chịu mức thuế khác nhau. Điểm quan trọng là lãi vốn chỉ thực sự phát sinh khi bạn bán tài sản. Khi giá tăng nhưng bạn chưa bán, đó chỉ là lãi trên giấy.

Capital gain
Capital gain là gì?

2. Bản chất của capital gain:

Lãi vốn thường được nhắc đến với cổ phiếu và chứng chỉ quỹ vì giá thay đổi liên tục, nhưng thực tế nó có thể phát sinh với bất kỳ tài sản nào có giá trị thay đổi theo thời gian, từ căn nhà, mảnh đất đến bức tranh, chiếc đồng hồ sưu tầm.

Lãi hoặc lỗ vốn chỉ được ghi nhận khi tài sản được bán, và đây là căn cứ để tính thuế ở nhiều quốc gia. Lãi vốn khác với thu nhập thường xuyên như tiền lương, tiền lãi gửi ngân hàng hay cổ tức, vốn là dòng tiền bạn nhận được trong khi vẫn giữ tài sản.

3. Kết quả của các khoản lãi và lỗ về vốn

Lấy ví dụ hệ thống thuế của Mỹ, nơi khái niệm capital gain được dùng phổ biến. Lãi vốn ngắn hạn, từ tài sản nắm giữ dưới 1 năm, bị đánh thuế như thu nhập thường xuyên theo biểu thuế lũy tiến của người nộp thuế.

Lãi vốn dài hạn, từ tài sản nắm giữ trên 1 năm, được hưởng thuế suất thấp hơn, gồm các mức 0%, 15% và 20% tùy thu nhập, người thu nhập cao có thể chịu thêm 3,8% thuế thu nhập đầu tư ròng. Cách thiết kế này khuyến khích đầu tư dài hạn. Lỗ vốn có thể được dùng để bù trừ với lãi vốn, giúp giảm số thuế phải nộp.

4. Cách tính Capital Gain:

Lãi vốn được tính bằng giá bán tài sản trừ đi giá vốn, trong đó giá vốn gồm giá mua ban đầu cộng các chi phí liên quan như phí môi giới, thuế, chi phí cải tạo tài sản.

Công thức: Lãi vốn = Giá bán – (Giá mua + Chi phí mua bán). Nếu kết quả âm thì đó là lỗ vốn.

Nhiều quốc gia cho phép điều chỉnh giá vốn theo các khoản chi hợp lệ, chẳng hạn chi phí nâng cấp nhà, hoặc cho phép trừ lỗ của những năm trước, nhờ đó giảm phần lãi vốn chịu thuế.

Vì vậy, khi đầu tư, bạn nên lưu giữ đầy đủ chứng từ mua bán và chi phí để chứng minh giá vốn khi cần.

Capital gain
Cách tính Capital Gain

5. Ví dụ về Capital gain:

Ví dụ giả định, một nhà đầu tư ở Mỹ mua 100 cổ phiếu công ty X với giá 350 USD mỗi cổ phiếu và nắm giữ hơn 2 năm, sau đó bán ở giá 833 USD mỗi cổ phiếu.

Chưa tính phí giao dịch, lãi vốn là 833 x 100 – 350 x 100 = 48.300 USD.

Vì nắm giữ trên 1 năm nên đây là lãi vốn dài hạn. Giả sử thu nhập của người này nằm trong khung áp dụng thuế suất lãi vốn dài hạn 15%.

Số thuế phải nộp cho giao dịch là 48.300 x 15% = 7.245 USD. Nếu người này bán sau chưa đầy 1 năm, khoản lãi sẽ bị tính như thu nhập thường xuyên và số thuế có thể cao hơn đáng kể.

6. Đánh thuế capital gain:

Các nước có cách đánh thuế thu nhập từ vốn rất khác nhau. Thu nhập từ vốn thường gồm ba nhóm:

  • Thu nhập từ cổ tức.
  • Thu nhập từ tiền lãi.
  • Thu nhập từ lãi vốn khi chuyển nhượng tài sản, cổ phiếu.

Cổ tức thường bị đánh thuế hai lần: lợi nhuận đã chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, khi chia cho cổ đông lại chịu thuế thu nhập cá nhân. Một số nước như Úc, New Zealand có cơ chế khấu trừ để giảm việc đánh thuế trùng này.

Với lãi vốn, phần lớn các nước phát triển đánh thuế trên phần lãi thực tế, mức thuế khác nhau tùy loại tài sản và thời gian nắm giữ, và một số nước miễn thuế lãi vốn với cổ phiếu nắm giữ lâu dài.

Capital gain
Các thông tin về Capital gain tax

Việt Nam có cách tiếp cận riêng. Với cá nhân, khi bán chứng khoán, bạn nộp thuế 0,1% trên giá trị bán, bất kể lãi hay lỗ. Khi chuyển nhượng bất động sản, thuế là 2% trên giá chuyển nhượng. Khi chuyển nhượng phần vốn góp trong công ty, thuế tính 20% trên phần lãi. Với doanh nghiệp, lãi từ chuyển nhượng tài sản được cộng vào thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp. Quy định thuế có thể thay đổi, bạn nên kiểm tra văn bản hiện hành trước khi giao dịch lớn.

7.Nội dung đủ điều kiện

Lãi vốn chỉ phát sinh khi bạn bán tài sản có lãi. Các loại tài sản phổ biến tạo ra lãi vốn gồm:

Cổ phiếu

Khi bán cổ phiếu, lãi vốn bằng giá bán trừ giá mua và các chi phí giao dịch. Đây là nguồn lãi vốn phổ biến nhất với nhà đầu tư cá nhân.

Bất động sản

Nhà ở, đất đai, nhà xưởng khi bán với giá cao hơn giá mua sẽ tạo ra lãi vốn. Nhiều nước có ưu đãi miễn hoặc giảm thuế cho nhà ở chính của gia đình nếu ở đủ một thời gian nhất định. Tại Việt Nam, cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất được miễn thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng nếu đáp ứng điều kiện.

Trái phiếu

Trái phiếu cũng tạo ra lãi vốn khi bạn bán trên thị trường thứ cấp với giá cao hơn giá mua, thường xảy ra khi lãi suất thị trường giảm làm giá trái phiếu tăng. Phần lãi coupon nhận định kỳ là thu nhập từ tiền lãi, không phải lãi vốn.

8. Thuế lãi về vốn (capital gains tax) là gì ?

Thuế lãi vốn (capital gains tax) là loại thuế nhà nước đánh trên khoản lãi thu được khi bán tài sản như cổ phiếu, bất động sản, trái phiếu, tài sản sưu tầm. Thuế chỉ phát sinh khi tài sản được bán và có lãi, không đánh trên phần tăng giá khi bạn vẫn đang nắm giữ. Mình thấy hiểu cách đánh thuế lãi vốn giúp bạn tính đúng lợi nhuận thực sau thuế và cân nhắc thời điểm bán hợp lý hơn.

Xem thêm: Điểm hòa vốn là gì? Cách tính điểm hòa vốn chính xác nhất

Xem thêm: Thuế lợi tức và những kiến thức tổng quan về thuế lợi tức

Lời kết

Và đó là những thông tin về lãi vốn hay còn gọi là Capital gain mà bạn cần quan tâm. Có thể thấy trong doanh nghiệp được phân ra khá đa dạng về những khái niệm, cách tính toán có liên quan đến vốn, thuế, doanh thu,… nhằm tạo điều kiện cho nhà quản trị có thể quản lý doanh nghiệp một cách tối ưu và có cái nhìn đa góc cạnh hơn.