CPI là gì? Lý do vì sao đổi cách tính CPI của Việt Nam?

Chỉ số CPI là một trong số các chỉ số kinh tế được nhắc đến nhiều nhất ở những bảng tin hay báo kinh tế. Đây là chỉ số quan trọng và thể hiện sức mạnh của nền kinh tế một quốc gia, do đó mà được nhiều người sử dụng. Bài viết sẽ cung cấp thông tin về CPI là gì, ý nghĩa và vì sao thay đổi cách tính CPI của Việt Nam?

1. Định nghĩa

CPI là cách viết tắt của cụm từ Consumer Price Index, hay là chỉ số giá tiêu dùng. Khái niệm này tính toán ngưỡng giá bình quân trong một giỏ hàng và dịch vụ của người tiêu dùng điển hình mua.

Định nghĩa và cách tính CPI của Việt Nam
Định nghĩa và cách tính CPI của Việt Nam

2. Ý nghĩa của CPI

CPI hay chỉ số giá tiêu dùng là thông số thể hiện được xu hướng cũng như sự thay đổi của giá bán lẻ các món hàng tiêu dùng cũng như dịch vụ ở quá trình sinh hoạt của người dân và hộ gia đình. Do đó nó được sử dụng nhằm quản lý sự biến động của mức phí sinh hoạt theo thời gian. Nếu CPI gia tăng tức là mức giá bình quân tăng và trái lại.

Sự thay đổi của chỉ số giá tiêu dùng có thể hình thành lạm phát hay giảm phát qua đây làm ảnh hưởng đến nền kinh tế, nếu giá gia tăng đến ngưỡng không thể quản lý được thì lạm phát sẽ hình thành siêu lạm phát.

Ngoài ra thì sự suy giảm ngưỡng giá chung CPI vì sự suy giảm của tổng cầu hình thành nên hiện tượng giảm phát và dẫn đến suy thoái nền kinh tế và thất nghiệp.

3. Cách xây dựng chỉ số giá tiêu dùng

Bước 1: cố định giỏ hàng hoá: từ các bước điều tra, người ta sẽ tìm ra được số lượng hàng hoá, dịch vụ mà người tiêu dùng điển hình mua.

Bước 2: tìm ra giá cả: thống kê lại giá của từng mặt hàng của giỏ hàng ở mỗi thời điểm.

Bước 3: đo lường khoản phí bằng tiền nhằm mua lại giỏ hàng qua việc sử dụng số lượng nhân cho giá mỗi loại hàng và cộng lại.

Bước 4: đo lường mức giá tiêu dùng với mỗi năm

Bước 5: Đo lường tỷ lệ lạm phát

4. Vì sao phải áp dụng phương pháp mới trong tính chỉ số giá tiêu dùng

Việc có cách tính CPI của Việt Nam mới là điều cần phải thực hiện, đầu tiên đó là do khi Việt Nam đang hội nhập, phải bảo đảm những cách thức có tính chất thông lệ quốc tế. Hiện nay ở toàn cầu có khá nhiều nước sử dụng cách thức thống kê mà nước ta đang sử dụng.

Ở khía cạnh xã hội, những cơ quan chức năng khi đã đưa ra cách thức đo lường mới này nên lý giải chi tiết hơn. Giả sử như cách đo lường trọng số, kết quả điều tra khảo sát để có được trọng số. Ưu nhược điểm từng cách thức đo lường CPI như trước và ngày nay.

Phương thức tính cũ là sử dụng chỉ số giá của tháng này so với tháng trước để dùng tỷ lệ gia tăng mỗi tháng. Tiếp theo cộng lại toàn bộ tỷ lệ của 12 tháng thành con số tăng giá trong năm. Cách đo lường mới là sử dụng chỉ số tháng này so với cùng kỳ năm ngoái. Tỷ lệ thay đổi là ngưỡng giá tăng từng tháng. Cộng lại 12 ngưỡng tăng từng tháng này tiếp theo lại chia tiếp cho 12 để dùng số bình quân. Đây là cách đo lường CPI cả năm.

Vì sao phải thay đổi cách tính CPI của Việt Nam?
Vì sao phải thay đổi cách tính CPI của Việt Nam?

Cách tính đầu tiên có thể nhận ra sự thay đổi của mỗi thời điểm và có khả năng nắm được chu kỳ của nền kinh tế. Nhưng con số này, vài lúc sẽ bị tác động bởi chính sự thay đổi này mà không thể hiện chính xác tình hình chung cả năm hay một thời kỳ. Cách đo lường thứ 2 bỏ đi sự tác động của những sự thay đổi ngắn hạn. Và ngày nay đây là cách đo lường chung của nhiều nước. Đo lường theo cách này thì có thể tính toán được nền kinh tế của nước ta và các quốc gia khác.

Google search engine