Brokerage hay phí môi giới là những khoảng tiền mà người tham gia chứng khoán cần phải trả khi thực hiện những giao dịch trên thị trường. Lợi nhuận của nhà đầu tư chịu ảnh hưởng tương đối bởi các loại Brokerage. Mỗi sàn chứng khoán sẽ có những cách tính phí khác nhau, nhìn chung một bộ phận không nhỏ những người tham gia vẫn chưa hiểu được cách xác định Brokerage. Vì vậy chúng tôi sẽ giải thích chi tiết về Brokerage trong nội dung hôm nay.
1. Brokerage là gì?
Brokerage, hay phí môi giới, là khoản phí nhà đầu tư trả cho công ty chứng khoán mỗi khi lệnh mua hoặc bán được khớp. Trong tiếng Anh, brokerage còn chỉ chính hoạt động môi giới hoặc công ty môi giới. Ở Việt Nam, khi nói phí brokerage, người ta thường hiểu là phí giao dịch mà công ty chứng khoán thu trên giá trị mỗi lệnh khớp.

Phí môi giới khác với thuế. Phí là tiền trả cho dịch vụ của công ty chứng khoán, còn thuế là khoản nộp ngân sách Nhà nước, do công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp phát hành khấu trừ thay nhà đầu tư. Tuy nhiên cả hai đều làm giảm lợi nhuận thực nhận, nên khi tính lãi lỗ bạn cần cộng cả hai.
Phí môi giới thường được tính theo tỷ lệ phần trăm trên tổng giá trị giao dịch khớp trong ngày. Mỗi công ty chứng khoán có biểu phí riêng, và mức phí có thể khác nhau theo kênh giao dịch, giá trị giao dịch, hay hạng khách hàng.
2. Các quy định, yếu tố ảnh hưởng đến Brokerage
2.1 Mức thu phí
Theo Thông tư 101/2021/TT-BTC, giá dịch vụ môi giới đối với cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, chứng quyền có bảo đảm tối đa là 0,5% giá trị giao dịch, không quy định mức tối thiểu. Thực tế hiện nay, do cạnh tranh, nhiều công ty chứng khoán thu từ 0,1% đến 0,35%, một số công ty còn miễn phí giao dịch trực tuyến để thu hút khách hàng và kiếm tiền từ cho vay ký quỹ.
Phí môi giới được thu cả hai chiều mua và bán, nên giao dịch càng nhiều lần thì tổng phí càng lớn.
Ví dụ, bạn mua 300 cổ phiếu VCB với giá 90.000 đồng, giá trị lệnh là 27 triệu đồng, phí 0,3% là 81.000 đồng. Hai tuần sau giá lên 92.000 đồng, bạn bán ra với giá trị 27,6 triệu đồng, phí bán 0,3% là 82.800 đồng, cộng thuế 0,1% là 27.600 đồng. Tổng chi phí là 191.400 đồng, nên khoản lãi 600.000 đồng trên giấy chỉ còn khoảng 408.600 đồng. Nếu cùng giao dịch đó ở mức phí 0,15%, tổng chi phí giảm còn khoảng 109.000 đồng.
2.2 Phí tạm tính khi đặt lệnh và khớp lệnh thành công
Khi bạn đặt lệnh mua, hệ thống thường tạm giữ một khoản tiền gồm giá trị lệnh và phí dự kiến. Phí chỉ thực sự bị thu khi lệnh được khớp, và tính theo phần đã khớp. Nếu lệnh không khớp hoặc bạn hủy lệnh, khoản tạm giữ được giải phóng về sức mua của tài khoản.
2.3 Giao dịch càng nhiều, phí càng rẻ

Nhiều công ty chứng khoán áp dụng biểu phí bậc thang theo tổng giá trị giao dịch trong ngày hoặc trong tháng. Trong ngày, phí có thể được tạm tính theo từng lệnh, đến cuối ngày hệ thống cộng tổng giá trị khớp và áp lại mức phí theo bậc.
Ví dụ, trong một ngày bạn mua 1.000 cổ phiếu VIC giá 90.000 đồng và 900 cổ phiếu VNM giá 80.000 đồng, tổng giá trị 162 triệu đồng. Nếu tính riêng từng lệnh ở mức 0,3%, phí là 486.000 đồng. Nếu tổng giá trị trong ngày đạt bậc được giảm còn 0,25%, phí chỉ còn 405.000 đồng, tiết kiệm 81.000 đồng.
2.4 Dựa trên cách tính phí, chiến lược hoạt động của sàn
Mỗi công ty chứng khoán có chiến lược riêng. Nhìn chung, biểu phí chia thành hai nhóm: tài khoản có nhân viên môi giới tư vấn, chăm sóc thường có phí cao hơn, còn tài khoản tự giao dịch trực tuyến có phí thấp hơn hoặc miễn phí. Công ty miễn phí giao dịch thường bù lại bằng lãi vay ký quỹ, phí ứng trước tiền bán hoặc các dịch vụ khác, nên bạn cần xem tổng chi phí chứ không chỉ con số phí giao dịch.
2.5 Công ty chứng khoán cũng phải nộp Brokerage cho sở
Trên mỗi lệnh khớp, công ty chứng khoán phải trả giá dịch vụ giao dịch cho Sở Giao dịch Chứng khoán, với cổ phiếu là 0,03% giá trị giao dịch. Ví dụ, nếu công ty thu của bạn 0,15% thì phải trả cho sở 0,03%, phần công ty thực giữ lại là 0,12%. Đây là lý do rất ít công ty có thể miễn phí hoàn toàn mà không có nguồn thu bù khác.
2.6 Các loại Brokerage khác theo quy định
Ngoài phí giao dịch, bạn có thể gặp các khoản phí khác như phí chuyển khoản chứng khoán sang công ty khác, phí chuyển quyền sở hữu khi thừa kế, cho tặng, phí giao dịch thỏa thuận, phí dịch vụ SMS, phí ứng trước tiền bán khi muốn dùng tiền trước ngày về tài khoản, và lãi vay ký quỹ nếu dùng margin.
3. Những loại thuế, brokerage khi thực hiện giao dịch
3.1 Thuế thu nhập

Khi bán chứng khoán, cá nhân nộp thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá trị bán mỗi lần, công ty chứng khoán khấu trừ ngay khi lệnh khớp. Thuế này thu cả khi bạn bán lỗ, vì được tính trên giá trị giao dịch chứ không phải trên lãi. Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi số 109/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, vẫn giữ mức 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần. Bên mua không phải nộp thuế này.
3.2 Thuế đối với cổ tức tiền mặt
Cổ tức bằng tiền là thu nhập từ đầu tư vốn, chịu thuế 5%. Doanh nghiệp chia cổ tức khấu trừ thuế trước khi chuyển tiền, nên bạn nhận về 95% số cổ tức. Ví dụ, cổ tức 1.000 đồng mỗi cổ phiếu, bạn có 1.000 cổ phiếu thì nhận 950.000 đồng thay vì 1 triệu đồng. Với cổ tức bằng cổ phiếu, thuế thường chưa thu khi nhận mà tính khi bạn bán số cổ phiếu đó.
3.3 Phí giao dịch
Phí giao dịch là khoản chi phí lớn nhất trong các loại phí khi đầu tư chứng khoán, đặc biệt với người giao dịch thường xuyên. Phí này chỉ thu khi lệnh khớp, theo tỷ lệ trong biểu phí của công ty chứng khoán.
Mình thấy với người lướt sóng ngắn hạn, mỗi vòng mua bán mất khoảng 0,3% đến 0,8% giá trị gồm phí hai chiều và thuế, nên chọn công ty có phí thấp tạo ra khác biệt rõ rệt sau một năm. Với người đầu tư dài hạn, ít giao dịch, chất lượng tư vấn và nền tảng lại quan trọng hơn vài phần nghìn chênh lệch phí.
Xem thêm: Các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu trên thị trường
Xem thêm: Hiệu quả đầu tư là gì? Các yếu tố ảnh hưởng và kết quả
3.4 Phí lưu ký chứng khoán
Phí lưu ký là khoản bạn trả cho việc chứng khoán được lưu ký tập trung, thu hằng tháng theo số lượng chứng khoán nắm giữ. Theo biểu giá hiện hành, phí lưu ký cổ phiếu khoảng 0,27 đồng mỗi cổ phiếu mỗi tháng. Ví dụ, nắm giữ 10.000 cổ phiếu thì mỗi tháng mất khoảng 2.700 đồng, gần như không ảnh hưởng đến lợi nhuận.
Bên cạnh đó, vẫn còn một vài loại phí khác nữa cũng sẽ ảnh hưởng tới lợi nhuận nhưng nhìn chung thì không hề đáng kể như, Brokerage đối với các giao dịch ngoài sàn, chi phí kế thừa, chuyển nhượng, cho nhận…










